आनंदाची बातमी! 'मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण' योजनेच्या e-KYC ला मोठी मुदतवाढ; ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत करा पूर्ण प्रक्रिया | Ladki Bahin Yojana e-KYC Last Date Extended

Majhi Ladki Bahin Yojana e-KYC Extension 2025 Marathi

मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण योजना: e-KYC साठी ३१ डिसेंबरपर्यंत मुदतवाढ! विधवा व घटस्फोटित महिलांसाठी नवीन नियम (संपूर्ण माहिती)

सारांश (Meta Description): माझी लाडकी बहीण योजनेच्या e-KYC साठी ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत मुदतवाढ. विधवा आणि घटस्फोटित महिलांसाठी विशेष सूट आणि कागदपत्रे जमा करण्याचे नवीन नियम. संपूर्ण GR माहिती येथे वाचा.

नमस्कार मित्र-मैत्रिणींनो, महाराष्ट्र राज्यातील महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी राज्य शासनाने सुरू केलेली "मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण" (Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana) योजना सध्या अत्यंत लोकप्रिय ठरली आहे. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी लाखो महिलांनी अर्ज केले आहेत, परंतु अनेक महिलांची अद्याप पडताळणी आणि e-KYC (Know Your Customer) प्रक्रिया पूर्ण झालेली नव्हती. सर्व्हर डाऊन असणे, OTP न मिळणे किंवा कागदपत्रांची पूर्तता न होणे अशा कारणांमुळे अनेक भगिनी चिंतेत होत्या. अशा सर्व भगिनींसाठी राज्य सरकारने एक अत्यंत दिलासादायक आणि महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या शासन परिपत्रकानुसार, e-KYC आणि आधार ऑथेंटिकेशन (Aadhaar Authentication) करण्यासाठी आता मोठी मुदतवाढ देण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे ज्या महिलांचे अर्ज प्रलंबित होते, त्यांना आता ३१ डिसेंबरपर्यंत आपली प्रक्रिया पूर्ण करता येणार आहे. आजच्या या सविस्तर लेखामध्ये आपण नवीन तारीख काय आहे? विधवा किंवा घटस्फोटित महिलांसाठी शासनाने कोणते विशेष नियम शिथिल केले आहेत? आणि अंगणवाडी सेविकांकडे कोणती कागदपत्रे जमा करायची आहेत? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे अगदी सोप्या भाषेत पाहणार आहोत.

[Image: मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण योजना e-KYC अपडेट २०२५]

लेखाची अनुक्रमणिका:

१. e-KYC साठी मुदतवाढ: शासनाचा नेमका निर्णय काय?

महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागाने दिनांक १८ नोव्हेंबर २०२५ रोजी एक नवीन शासन परिपत्रक जारी केले आहे. या परिपत्रकानुसार, "मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण" योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थी महिलांची पडताळणी आणि प्रमाणीकरण करण्यासाठी e-KYC प्रक्रियेला ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली आहे.

यापूर्वी ही प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी १८ नोव्हेंबर २०२५ ही अंतिम तारीख देण्यात आली होती. मात्र, आता ही तारीख वाढवून दिल्याने ज्या महिलांना तांत्रिक अडचणींमुळे किंवा कागदपत्रांअभावी e-KYC करता आले नाही, त्यांना आपली कागदपत्रे आणि आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करण्यासाठी पुरेसा वेळ (दीड महिना) मिळणार आहे. हा निर्णय राज्यातील लाखो महिलांसाठी मोठा दिलासा आहे.

२. मुदतवाढ का देण्यात आली? (महत्त्वाची कारणे)

शासनाने ही मुदतवाढ देण्यामागे काही प्रमुख आणि वास्तविक कारणे स्पष्ट केली आहेत, जी खालीलप्रमाणे आहेत:

  • नैसर्गिक आपत्ती: राज्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये अतिवृष्टी आणि नैसर्गिक आपत्ती ओढवल्यामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले होते. त्यामुळे अनेक ग्रामीण भागातील महिलांना ही प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करता आली नाही.
  • OTP मिळण्यात अडचणी: योजनेच्या अनेक पात्र लाभार्थी महिलांच्या पती किंवा वडिलांचा मृत्यू झालेला आहे. नियमानुसार पती/वडिलांचे रेशन कार्ड किंवा आधार लिंक असते. अशा वेळी त्यांच्या आधार क्रमांकावर किंवा लिंक असलेल्या मोबाईलवर OTP प्राप्त होण्यात मोठ्या तांत्रिक अडचणी निर्माण झाल्या होत्या.
  • अपूर्ण प्रक्रिया: अद्यापही लाखो लाभार्थी महिलांनी e-KYC प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, हे शासनाच्या निदर्शनास आले होते.

या सर्व बाबींचा सहानुभूतीपूर्वक विचार करून, 'कोणतीही पात्र महिला लाभापासून वंचित राहू नये' या उद्देशाने शासनाने हा महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे.

३. विधवा आणि घटस्फोटित महिलांसाठी नवीन नियमावली

या शासन परिपत्रकात विशेषतः ज्या महिलांचे वडील हयात नाहीत, पती हयात नाहीत (विधवा) किंवा ज्यांचा घटस्फोट (Divorced) झाला आहे, त्यांच्यासाठी एक विशेष कार्यपद्धती (Special Procedure) जाहीर करण्यात आली आहे. हे खूप महत्त्वाचे अपडेट आहे, त्यामुळे काळजीपूर्वक वाचा:

अ) स्वतःचे e-KYC करणे अनिवार्य

ज्या पात्र लाभार्थी महिलांचे वडील हयात नाहीत किंवा पती हयात नाहीत, तसेच ज्यांचा घटस्फोट झाला आहे, अशा महिलांनी सर्वप्रथम स्वतःचे आधार e-KYC पूर्ण करणे आवश्यक आहे. पती किंवा वडिलांच्या OTP ची वाट पाहू नका.

ब) सूट मिळण्यासाठी प्रक्रिया

सामान्यतः पती किंवा वडिलांचे रेशन कार्ड लिंक असल्याने त्यांचेही प्रमाणीकरण लागते. पण अशा केसेसमध्ये शासनाने त्यांना या अटीतून 'सूट' (Exemption) देण्याचे ठरवले आहे. मात्र, ही सूट मिळवण्यासाठी तुम्हाला पुरावा सादर करावा लागेल.

४. जमा करायची आवश्यक कागदपत्रे आणि अंतिम तारीख

स्वतःचे e-KYC केल्यानंतर, संबंधित महिलेने खालीलपैकी लागू असलेली कागदपत्रे आपल्या भागातील अंगणवाडी सेविकेकडे जमा करावीत:

कागदपत्रांची यादी (Documents Checklist):
  • पती हयात नसल्यास: पतीचे अधिकृत मृत्यू प्रमाणपत्र (Death Certificate).
  • वडील हयात नसल्यास: वडिलांचे मृत्यू प्रमाणपत्र.
  • घटस्फोटित असल्यास: सक्षम न्यायालयाचे घटस्फोट प्रमाणपत्र किंवा कोर्टाचा आदेश (Divorce Decree).

अंतिम मुदत: ही कागदपत्रे आणि प्रमाणपत्रांची सत्यप्रत संबंधित अंगणवाडी सेविकेकडे ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत जमा करणे बंधनकारक आहे. उशीर झाल्यास लाभ मिळण्यात अडचण येऊ शकते.

५. प्रशासकीय प्रक्रिया आणि अंगणवाडी सेविकांची भूमिका

लाभार्थी महिलांनी कागदपत्रे जमा केल्यानंतर पुढे काय होणार? याचीही स्पष्ट माहिती या परिपत्रकात दिली आहे. ही प्रक्रिया पारदर्शक राहावी म्हणून शासनाने जबाबदाऱ्या निश्चित केल्या आहेत:

  • तपासणी (Verification): अंगणवाडी सेविका महिलांकडून प्राप्त झालेल्या प्रमाणपत्रांची आणि कागदपत्रांची प्रत्यक्ष तपासणी करतील.
  • शिफारस (Recommendation): कागदपत्रांची खात्री पटल्यानंतर, संबंधित महिलेला तिचे पती किंवा वडील यांचे e-KYC करण्यापासून 'सूट' देण्यात यावी, अशी लेखी शिफारस अंगणवाडी सेविका करतील.
  • पुढील कार्यवाही: ही शिफारस बाल विकास प्रकल्प अधिकारी (CDPO) यांच्यामार्फत जिल्हा महिला व बाल विकास अधिकारी यांच्याकडे पाठवली जाईल.
  • अंतिम मंजुरी: त्यानंतर जिल्हा अधिकारी हे आयुक्त स्तरावर शासनास याबाबतची अंतिम शिफारस करतील आणि तुमच्या अर्जावरील 'पेंडिंग' स्टेटस काढून तो मंजूर केला जाईल.

[Image: अंगणवाडी सेविका कागदपत्रे पडताळणी प्रक्रिया]

६. योजनेचा उद्देश आणि मिळणारे फायदे (Benefits)

"मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण" ही योजना केवळ आर्थिक मदत नाही, तर महिलांच्या सक्षमीकरणाचे एक मोठे पाऊल आहे. याचे फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:

  • आर्थिक स्वातंत्र्य: महिलांना स्वतःच्या छोट्या-मोठ्या गरजांसाठी कोणावरही अवलंबून राहावे लागू नये म्हणून दरमहा आर्थिक मदत मिळते.
  • आरोग्य आणि पोषण: महिलांच्या आणि त्यांच्या मुलांच्या आरोग्य व पोषणात सुधारणा व्हावी, हा यामागील मुख्य उद्देश आहे.
  • निर्णायक भूमिका: कुटुंबातील आर्थिक निर्णयात महिलांची भूमिका मजबूत करण्यासाठी सरकार प्रयत्नशील आहे.
  • थेट लाभ (DBT): या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (Direct Benefit Transfer) रक्कम बँक खात्यात जमा केली जाते, ज्यामुळे भ्रष्टाचाराला वाव नाही.

७. e-KYC कसे करावे? (स्टेप-बाय-स्टेप माहिती)

तुम्ही अद्याप e-KYC केले नसेल, तर खालील गोष्टी लक्षात ठेवा आणि आजच पूर्ण करा:

  1. तुमच्या आधार कार्डला तुमचा सध्याचा मोबाईल नंबर लिंक असणे अत्यंत आवश्यक आहे.
  2. तुम्ही 'नारी शक्ती दूत ॲप' (Nari Shakti Doot App) किंवा योजनेच्या अधिकृत वेब पोर्टलवरून लॉगिन करा.
  3. 'Update e-KYC' पर्यायावर क्लिक करा.
  4. आधार नंबर टाका आणि 'Send OTP' बटनावर क्लिक करा.
  5. मोबाईलवर आलेला OTP टाकून 'Verify' करा.
  6. जर बायोमेट्रिक (अंगठा) आवश्यक असेल, तर जवळच्या सेतू केंद्रात किंवा अंगणवाडी केंद्रात जा.

८. महत्त्वाचे दिनांक (Important Dates Table)

या संपूर्ण प्रक्रियेत तारखा लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे. खालील तक्ता पहा:

तपशील दिनांक / मुदत
परिपत्रक जारी दिनांक १८ नोव्हेंबर २०२५
जुनी अंतिम मुदत १८ नोव्हेंबर २०२५
e-KYC साठी नवीन अंतिम मुदत ३१ डिसेंबर २०२५
कागदपत्रे (मृत्यू/घटस्फोट) जमा करण्याची मुदत ३१ डिसेंबर २०२५

९. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

Q1: e-KYC करण्याची शेवटची तारीख काय आहे?

उत्तर: नवीन शासन निर्णयानुसार, e-KYC आणि आधार प्रमाणीकरणासाठी ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली आहे.

Q2: माझे पती हयात नाहीत, मला त्यांचे आधार e-KYC करावे लागेल का?

उत्तर: नाही. तुम्हाला स्वतःचे e-KYC करावे लागेल आणि पतीचे मृत्यू प्रमाणपत्र ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत अंगणवाडी सेविकेकडे जमा करावे लागेल. त्यानंतर तुम्हाला पतीच्या e-KYC पासून सूट मिळेल.

Q3: मी घटस्फोटित आहे, मला काय करावे लागेल?

उत्तर: तुम्हालाही स्वतःचे e-KYC पूर्ण करून, घटस्फोटाचे प्रमाणपत्र (Divorce Certificate) किंवा न्यायालयाचा आदेश अंगणवाडी सेविकेकडे जमा करावा लागेल.

Q4: ही मुदतवाढ कोणासाठी आहे? नवीन अर्ज करता येतील का?

उत्तर: ही मुदतवाढ मुख्यत्वे ज्यांनी अर्ज केले आहेत पण ज्यांची पडताळणी आणि e-KYC बाकी आहे, त्यांच्यासाठी आहे. नवीन अर्जाबाबत या परिपत्रकात स्पष्ट उल्लेख नाही, पण e-KYC पूर्ण न झालेल्या जुन्या अर्जांना प्राधान्य आहे.

Q5: आधारला मोबाईल नंबर लिंक नसेल तर काय करावे?

उत्तर: सर्वात आधी जवळच्या आधार केंद्रात किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन मोबाईल नंबर लिंक करून घ्या. त्याशिवाय e-KYC पूर्ण होणार नाही.

१०. निष्कर्ष आणि महत्त्वाचे मुद्दे (Key Takeaways)

मैत्रिणींनो, शासनाने ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत दिलेली ही मुदतवाढ शेवटची संधी असू शकते. अनेकदा आपण शेवटच्या तारखेची वाट पाहतो आणि ऐनवेळी सर्व्हर डाऊन होतो. त्यामुळे आजच आपली e-KYC प्रक्रिया पूर्ण करून घ्या.

महत्त्वाचे मुद्दे:

  • विशेषतः ज्या भगिनी एकल आहेत (विधवा किंवा घटस्फोटित), त्यांनी आपली आवश्यक प्रमाणपत्रे ३१ डिसेंबरच्या आत अंगणवाडी सेविकेकडे जमा करावीत.
  • हे केल्याशिवाय तुमचे हक्काचे पैसे बँक खात्यात जमा होणार नाहीत.
  • अंगणवाडी सेविकांची मदत घ्या, पण एजंटला पैसे देऊ नका. ही प्रक्रिया मोफत आहे.

ही माहिती आपल्या सर्व मैत्रिणींना, नातेवाईकांना आणि व्हॉट्सॲप ग्रुपवर नक्की शेअर करा, जेणेकरून कोणाचीही मदत हुकणार नाही.

(टीप: हे आर्टिकल शासनाच्या १८ नोव्हेंबर २०२५ च्या परिपत्रकावर आधारित आहे. अधिकृत माहितीसाठी महाराष्ट्र शासनाच्या www.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळाला भेट द्या, जिथे हा शासन निर्णय (सांकेतांक २०२५१११८१६४९३३८०३०) उपलब्ध आहे.)